O nas

Świadczymy usługi doradztwa prawnego dla sektora energetycznego od 2009 r. Współpracujemy z firmami działającymi na rynku energii elektrycznej, gazu ziemnego, ciepła oraz paliw płynnych. Naszym szczególnym obszarem zainteresowania jest prawo energetyczne, prawa geologiczne i górnicze, prawa ochrony środowiska. Mamy również doświadczenie w prawie gospodarczym, prawie własności intelektualnej oraz prawie konkurencji. Reprezentujemy Klientów w postępowaniach administracyjnych i sądowo-administracyjnych.

Usługi nasze mają charakter wyspecjalizowany, bazujący na wyjątkowości i wieloaspektowości naszych doświadczeń. Oferujemy usługi doradztwa prawnego, ale również współpracujemy z ekspertami z innych dziedzin, których kwalifikacje i doświadczenie są niezbędne dla skutecznego rozwiązywania problemów naszych Klientów.




A growing significance of buyers is an increasingly apparent trend in the global LNG market. It leads to successive drops in prices and greater flexibility of LNG exporters. The trend results in the necessity to change purchasing strategies by making them more dynamic and flexible. Strategies that will matter are the ones that adjust the demand to the rapidly changing global market. Despite the development of pro-environmental technologies that can compete with LNG, gaseous fuel still remains a key component of the energy mix.

Over the last decade the turnover of raw material on the global LNG market has almost doubled. The rate of the liquefied gas market growth has exceeded twice the increase in volumes of gas pipeline exchange. The evolution from the regional to the global trade in raw material has opened up completely new opportunities for countries whose location does not allow transportation of the extracted raw material by pipelines or for those that due to their location lack markets on their continents. They include for example Australia and Malaysia, but also the African countries - Nigeria and Equatorial Guinea. It has been a revolutionary change for gas consumers who have gained much more flexibility as regards the selection of contractors and in terms of alterations in the volumes of supplies. In contrast to the costs of natural gas imported by pipelines, where the price increase is directly proportional to the distance (linear relationship), on the LNG market the initial costs can be higher but the price of each subsequent mile is lower. It allows establishing business contacts with suppliers from all over the world.

How has the market changed over the last decade?

In 2003 the major producers of LNG in the world were Indonesia and Malaysia which together provided 62.5 billion cubic meters of the raw material to the market, satisfying 35% of the global demand amounting to 169 billion cubic meters. Neither Malaysia nor Indonesia was able to increase the production and within the next few years they were pushed form their leadership positions by Qatar that in 2013 alone introduced to the market 105.6 billion cubic meters of LNG (which corresponded to as much as 32% of global consumption amounting to 325 billion cubic meters). Within 10 years Qatar was able to increase its export four times, which was influenced by a favourable investment climate in the country and the increase in export capacity despite cyclical fluctuations of the global economy. As a result, today the Qatari gas arrives to 26 out of 29 importers of LNG in the world. The second largest supplier is Malaysia and the third place belongs to Australia. The African countries, especially Nigeria and Algeria, have also joined the major LNG market players.

Where does the gas flow?

The major consumers of LNG are countries that constitute the most developed economies of the Asia Pacific region - primarily Japan and South Korea, consuming together over 50% of the world?s supply. Their "thirst for gas" derives from their geographical location and political situation - none of them is able to import gas through pipelines in a cost-effective way. However, over the last decade there have been numerous reshuffles on the map of world?s supply. The formerly powerful consumer, i.e. the United States, disappeared from the map and due to the shale revolution the country itself will soon become an exporter of natural gas. The place of the US has been taken over by China and India whose demand for energy is increasing along with the rapid economical growth. Nowadays, countries of Asia Pacific are together responsible for over 73% of the LNG consumption.

Source: BP Statistical Review 2014

Changes are coming

The future of LNG lies primarily in the increasing competition among suppliers. United States, Australia and East Africa implement huge exploration projects, create transport infrastructure and prepare for export, mainly by building liquefying terminals. An example of such an investment may be the Gorgon Project in Australia aimed at increasing LNG export capacity. It is the largest investment in the history of this country amounting to US $54 billion. Australia is also implementing four other projects, each of which exceeds the amount of US $20 billion. Next to Australia the investment boom also occurs in the US where the total value of investment in export infrastructure will reach more than US $100 billion. On the LNG market some exporters from East Africa will also appear. In light of the press release the value of investments in Mozambique and Tanzania will amount to US $30 billion in each of these countries, which will initiate the existence of the East Africa on the global LNG map.

As a result of changes in the market it can be expected that by the end of the decade the supply will exceed the demand, leading to a fall in prices and greater flexibility of exporters when it comes to development of pricing formulas in contracts (where the indexation to oil price is currently dominating).

However, the development of the LNG markets depends on several factors. Firstly, trends on the LNG market, as with all energy markets, are strongly connected with the overall economy and the dynamics of its growth. During the economic crisis, the consumption of natural gas fell by 2.3% in 2009 alone. But the following year the demand returned to the growth path, increasing annually by more than 3%.

Future trends on the LNG market will also strongly depend on the development of alternative sources of natural gas acquisition, i.e. increasing the share of domestic production and the trade through pipelines, which are in direct competition with the liquefied natural gas market. An example of the recent actions of Russia regarding gas relations with China indicates that Moscow is ready to fight for new markets for its raw material, offering fuel at a low price and investing in gas infrastructure.

The question also is whether importers and exporters will be willing to bear the cost of multi-billion investments in infrastructure that are essential for delivering and receiving the raw material. The cost of construction of a liquefying terminal is about US $2-6 billion, while the construction of a regasification terminal requires the investment of US $1-1.5 billion. The development of the LNG market must go together with the willingness to bear such costs.

In the long term, there is also the threat of gas substitution as a result of environmental policy. The increase in the share of renewable energy may lead to the cancellation of energy investments based on natural gas. However, it should be borne in mind that today natural gas is the cleanest burning fossil fuel.

Source: IGU, own calculations

Demand fluctuations in the world have changed the structure of the purchasing system. Buyers tend to increase the volumes purchased on short-term and spot markets, the share of which in recent years increased from 9% in 2004 to 32% in 2013. Moreover, customers increasingly seek to transform prices of natural gas in contracts to market-oriented ones by referencing pricing formulas to the prices on natural gas trading hubs.

LNG markets in recent years have experienced positive developments for importers. The increase in export capacity, the emergence of new producers on the market and price competition on sales markets aim with a great potential towards the creation of the consumer market. This will benefit importers because measures to acquire markets result in greater flexibility in contractual provisions and favourable pricing terms. The growth of the share of short and medium-term markets allows adjusting the volume of orders to the market demand without expenses. This should result in the formation by importers of such purchasing policy that effectively uses dynamically changing trends and market environment to implement their own purchasing strategies.

Marcin Gałczyński, Analityk, Zajdler Energy Lawyers

Martin Tronquit, Managing Partner Infomineo - Africa and Middle East Business Research Company, Casablanca, Morocco



Projekty inwestycyjne w zdolności eksportowe LNG w Stanach Zjednoczonych obudziły na rynkach gazu ziemnego nadzieję na zwiększenie się skali kontraktów indeksowanych do cen gazu ziemnego w USA, których wskaźnikiem jest cena na Henry Hub w Luizjanie. Odejście od ścisłego (historycznego) połączenia cen gazu ziemnego z cenami ropy naftowej jest promowane przez odbiorców od długiego czasu, jednak okoliczności do zmian nigdy wcześniej nie były tak korzystne jak dzisiaj.

Państwa importujące gaz skroplony widzą swój interes w odejściu od indeksacji do ropopochodnych, a w związku z niską ceną gazu ziemnego na Henry Hub to właśnie ona wskazywana jest jako idealne rozwiązanie. Również w Polsce twierdzi się, że import z USA byłby korzystny dla krajowego kontrahenta ze względu na możliwość powiązania właśnie z cenami w Stanach Zjednoczonych. Należy jednak mieć na uwadze ryzyka z tym związane. Cena gazu w USA jest ceną kształtowaną przez rynek i podobnie jak pojedynczy odbiorca o niedużym udziale w globalnej konsumpcji ropy naftowej nie ma żadnego wpływu na jej ceny, tak importer gazu ziemnego z USA nie będzie miał wpływu na ceny na Henry Hub. Historycznie ceny gazu amerykańskiego nie zawsze były niższe niż ceny gazu sprowadzanego gazociągami do Europy. Na amerykańskie ceny gazu ziemnego mają wpływ uwarunkowania koniunkturalne w kraju, jak również okoliczności pogodowe, w szczególności związane z nagłymi zjawiskami pogodami. Jednym ze skutków huraganu Katarina były zmiany w cenach paliw w całych Stanach Zjednoczonych. Zjawiskiem korzystnym dla importerów w przypadku zwiększenia udziału indeksacji do Henry Hub jest fakt, iż tzw. rewolucja łupkowa przyniosła w USA stosunkowo stały trend występowania niskich cen. Na koniec grudnia ceny gazu ziemnego w USA były trzykrotnie niższe niż ceny płacone za gaz eksportowany z Rosji do Europy. 

Zwiększenie roli indeksacji do Henry Hub będzie wpisywało się w trend odchodzenia od indeksacji do produktów ropopochodnych i odniesienia stawek za gaz ziemny do rynkowych cen gazu ziemnego. Ze względu na swoje znaczenie na globalnych rynkach, to azjatyccy odbiorcy wywierają na dostawcach presję zmian, a wejście na rynek amerykańskich eksporterów umożliwia zmiany na światowym rynku. Zyska na tym również Europa, która już dzisiaj płaci niższe stawki, niż odbiorcy w innych regionach, a kontrakty LNG wielokrotnie uwzględniają czynnik rynkowy. Mimo ryzyka wyższych stawek w krótkim terminie odniesienie cen importowych do rynkowych cen gazu ziemnego jest korzystne dla odbiorcy.

W ubiegłym roku obrót międzynarodowy LNG obchodził swoją pięćdziesiątą rocznicę. W 1964 r. pierwszy transport dotarł z Algierii do Wielkiej Brytanii, dając początek wielomiliardowemu biznesowi, który umożliwił wymianę handlową gazu ziemnego w globalnej skali. Wielka Brytania od czasu odegrania roli pioniera na tym rynku ewoluowała do roli najbardziej zliberalizowanego rynku gazu ziemnego w Europie, na którym dostawy LNG odgrywają jedną z głównych ról.

Wielka Brytania jest drugim po Niemczech największym konsumentem gazu ziemnego w Unii Europejskiej. Udział gazu w miksie energetycznym wynosi prawie 33%, co wskazuje na bardzo dużą zależność gospodarki od dostaw gazu ziemnego. Krajowa produkcja paliwa pozwala ma pokrycie wewnętrznego popytu w prawie 50%, zaś pozostały wolumen sprowadzany jest z Norwegii, Kataru, Algierii i innych źródeł (Holandia, Belgia). Infrastruktura importowa LNG opiera się na czterech funkcjonujących terminalach regazyfikacyjnych. Należą do nich największy europejski terminal South Hook, o zdolnościach importowy na poziomie 21 mld m?, terminal Grain LNG, o zdolności 19,5 mld m? z planami rozbudowy do 27,5 mld m? oraz dwa mniejsze terminale Dragon LNG i Teeside, o zdolnościach odpowiednio 7,6 mld m? oraz 4,2 mld m?. Łącznie Wielka Brytania jest w stanie sprowadzić ponad 51 mld m? gazu ziemnego poprzez swoje terminale, podczas gdy łączny import w 2013 roku wyniósł niewiele ponad 9 mld m?.

Poziom regulacji dostępu do terminali LNG i ich stawek opłat i cen w Wielkiej Brytanii należy uznać za stosunkowo niski. Stawki za dostęp do sieci przesyłowej, w tym stawki za dostęp do magazynów i terminali LNG ustalane są przez operatora (National Grid Gas Transmission), na podstawie metodologii zatwierdzanej przez regulatora. Należy jednak zaznaczyć, że na mocy regulacji wewnętrznych, trzy z czterech terminali LNG podlegają wyłączeniu ze stosowania zasady TPA, a regulator może reagować jedynie w sytuacji dyskryminującej podmioty rynku gazu ziemnego. Inwestycje w infrastrukturę LNG nie podlegają licencjonowaniu przez operatora. Podmioty, które uważają, że są dyskryminowane są upoważnione do składania zażaleń do regulatora. W 2013 r. nie wpłynęła żadna skarga dotycząca dostępu do LNG.

Popyt na gaz skroplony w Wielkiej Brytanii w ostatnich latach spadał. Spowodowane jest to czynnikiem ekonomicznym. W efekcie katastrofy w Fukushimie, ceny gazu ziemnego w Azji były wyższe i znacznie przewyższały ceny oparte o indeksację na brytyjskim hubie NBP. W związku z tym, że brytyjskie dostawy bazują w dużej części na kontraktach krótkoterminowych rachunek ekonomiczny czynił dostawy LNG mniej opłacalnymi. Brytyjskie ceny gazu ziemnego są niższe niż ceny w Europie kontynentalnej, a zatem cena oferowana na rynku brytyjskim musi być konkurencyjna, żeby stymulować zapotrzebowanie na LNG. Ponadto terminal South Hook należy do katarskiego Qatar Petroleum, który będąc największym eksporterem gazu na świecie, zainteresowany jest dostarczaniem gazu do regionów, w których stawki są najwyższe.

Rynek brytyjski jest rynkiem zliberalizowanym, na którym ze względu na jego atrakcyjność, dużą konkurencję i niski poziom regulacji, decyzje podejmowane są w oparciu rachunek zysków i strat. Niski poziom wykorzystania terminali LNG nie przeszkadza w istnieniu planów do ich rozbudowy. Stanowią one kapitał, który zostanie wykorzystany jeżeli zaistnieje taka potrzeba. Ciekawym rozwiązaniem jest wyłączenie terminali ze stosowania zasady TPA. Brak dyskryminacji podmiotów niewynikający z regulacji świadczy o dojrzałości brytyjskiego rynku. 


Odkryj naszą kreatywność!

Proponujemy innowacyjne rozwiązania, które pozwalają naszym Klientom rozwijać ich zamierzenia inwestycyjne oraz handlowe. Celem naszym jest zapewnienie długofalowego rozwoju strategii biznesowych przyjętych przez naszych Klientów.
RAPORT: Smartsument - nowoczesny konsument w inteligentnych miastach przyszłości

Smartsument tworzy nową, nieznaną jeszcze kategorię konsumenta. Nie musi już samodzielnie analizować danych źródłowych dotyczących swojej konsumpcji ani orientować się w zakresie wpływu swoich działań na środowisko. Nie ma też potrzeby, aby samodzielnie dostosowywał autoprodukcję oraz zużycie własne do potrzeb systemu. Wystarczy, że ma świadomość możliwości, które gwarantuje mu szeroko pojęty sektor usług użyteczności publicznej. Działania smartsumenta koncentrują się wokół aplikacji, w których co najwyżej zarządza on zdefiniowanym profilem. Paradoksalnie, od smartsumenta nie wymaga się wysokiego poziomu świadomości, analogicznego do wiedzy odbiorcy we wcześniejszych etapach ewolucji (np. prosument). Jego „inteligencja” wyrażona jest jednak w czymś innym – umiejętności połączenia narzędzi wykorzystujących sztuczną inteligencję z własnymi oczekiwaniami i celami w zakresie konsumpcji.

RAPORT: The importance of LNG transport costs

Liquefied natural gas transportation is a key component of LNG acquisition costs. Its share in the final price of natural gas depends on the valuation of other cost components which include the remaining elements of the supply chain. When observing the current development of the LNG market in the world and its global nature a question should be raised to what extent the costs of transport should influence long-term purchasing decisions.

RAPORT: Polski Rynek Hurtowy Gazu Ziemnego na tle rynków Unii Europejskiej 2014

Zwiększająca się dywersyfikacja źródeł pozyskania gazu ziemnego, wynikająca z rozwoju technologii przekształcania gazu ziemnego w LNG i jego transportu z regionów często uznanych za niedostępne sprawiła, że wzmocnieniu uległy trendy globalizujące ten rynek. W okresie 2002-2012 globalny rynek gazu ziemnego wzrósł o 28%, co odpowiada średniemu rocznemu wzrostowi o 2,5%. Elementem rozwoju rynku gazu ziemnego w Unii są platformy hurtowego obrotu tym towarem. Zarówno giełdy energetyczne, jak i huby gazowe stanowią, obok kontraktów bilateralnych, istotny instytucjonalny składnik systemów rynkowych. Następuje dalsza integracja tych platform w ramach Unii oraz poszerzanie przez nie ofert produktowych, co ma znaczenie dla rozwijającego się obrotu hurtowego gazem i odnoszącymi się do niego instrumentami. Na tym tle rodzi się pytanie, w jakim kierunku powinna podążać giełda gazu w Polsce, aby wzmacniać rozwój rynku hurtowego w Polsce.